حق محوری تجدد و تکلیف مداری سنت
12 بازدید
محل نشر: بازتاب اندیشه » بهمن 1382 - شماره 46 »(6 صفحه - از 23 تا 28)
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
حق‏محوری و تکلیف‏مداری سنت ریشه در مبانی متافیزیکی دارد. فلسفه تجدد با نفی نظم وجودشناسانه عالم، در حقیقت هیچ جایی برای حق باقی نمی‏گذارد تا بتوان آن را به عنوان یک ارزش به حساب آورد. تکلیف در سنت به معنای پذیرش جایگاه موجودات و حدود مجاز رفتاری آنان است. انسان واضع حق نیست و نمی‏تواند از این حدود وجودشناختی عالم تجاوز کند. بسیاری این سخن را شنیده‏اند که تفکر یا فلسفه سنت، تکلیف مدار است؛ حال آنکه تفکر یا فلسفه تجدد حق محور یا حق‏مدار است؛ به تعبیر دیگر، انسان جدید از دریچه حق به ارزیابی و داوری دست می‏زند تا اینکه به تکلیف و وظیفه بیندیشد. چنین تصویری از تجدد و انسان متجدد در مقابل سنت و انسان‏شناسی سنت، سخن نادرستی نیست، با این حال بدون توضیح و تبیین می‏تواند منشأ بدفهمی و خطا شود. درک این نکته با توجه به این مسئله آسان خواهد شد که تصویر ارائه شده از تجدد و انسان متجدد، در مورد حق و تکلیف مستقیم و غیرمستقیم ماهیتی ارزش‏گذارانه داشت و به قصد تحسین و تمجید از این نگاه و شأن برتر انسان متجدد نسبت به انسان سنت بیان شده بود.
آدرس اینترنتی